Müfettiş yarımcılığının mevzuata uygunluğu

657 sayılı Kanuna 1327 sayılı Kanunla eklenen ek geçici 9 ncu madde kapsamına giren kurumların müfettiş yardımcılarının yeterlik sınavlarını düzenlemek amacıyla aynı kanunun ek geçici 30 ncu maddesi uyarınca hazırlanan Müfettiş Yardımcıları özel Yeterlik Sınavı Yönetmeliğinin 12.6,1971 tarih ve 13863 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği bilinmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, sözkonusu yönetmeliğin Sınav Kurulunun kuruluşu başlıklı ve 'Sınav Kurulu, Teftiş Kurulu Başkanının başkanlığında olmak üzere başmüfettiş ve 1 nci derece müfettişlerden seçilecek 5 kişiden meydana gelir.' şeklinde sevkedilmiş bulunan 5 nci maddesinde Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten bugüne değin herhangi bir değişiklik olmadığı tesbit edilmiştir.

Diğer taraftan ek geçici 9 ncu maddenin kapsamına giren kurumların 1-4 ncü derecedeki görev unvanları ile, kadrolarını ve bunlara ait ek göstergeleri belirleyen 17.2.1972 tarih ve 7/3968 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, kadro ve ek göstergelere dair hükümleri 1.12.1971 tarihinden geçerli olmak kaydıyla 5.3 1972 tarih ve 14119 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği ve kararname kapsamına giren kurumların Teftiş Kurulu Başkanlarına 2 nci, Başmüfettişlerine 3 ncü ve müfettişlerine ise 4 ncü derecede kadro tahsis edildiği belirlenmiştir. 7/3968 sayılı kararname kapsamına giren kurumlarda kararnamenin yayınlandığı tarihten önce de 1 nci derecede müfettiş kadrolarının bulunmadığı bilinmektedir.

Bu hal, Müfettiş Yardımcıları Özel Yeterlik Sınavı Yönetmeliğinin 5 nci maddesindeki '...1 nci derecede müfettişler ..." ifadesi ile 1 nci derecede müfettiş kadrosunda bulunan müfettişlerin kastedil med iğini ve ifadenin bir kurumun Teftiş Kuruluna tahsis edilmiş kadrolarından en üst derecede olanları işgal eden müfettişlerin sınav kuruluna dahil edilmelerini sağlamak amacıyla kullanıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Başka bir ifadeyle sınav kurullarının kariyerinin en ileri aşamasına gelmiş birinci sınıf müfettişlerce oluşturulması ön görülmüş bulunmaktadır. Gerçekten 7/3968 sayılı Kararname ile Teftiş kurullarına ait kadroların unvanlarının standardize edilmesinden önce bazı kurumlarda 1 nci sınıf Müfettiş, 2 nci sınıf müfettiş unvanlarının kullanılmış olması da bu görüşü teyid etmektedir. Kaldı ki konuyla ilgili inceleme dolayısıyla ek geçici 9 ncu madde kapsamına giren kurumların hemen hiçbirinde bugün dahi 1 nci derecede müfettiş unvanlı kadro bulunmadığı, bu derecedeki kadroların müşavir müfettiş, müşavir başmüfettiş veya başmüfettiş unvanlı oldukları tesbit edilmiş bulunmaktadır. Bu durum Yönetmelikteki 1 nci derece müfettiş ifadesinin 1 nci derecede kadrolu müfettiş anlamında değerlendirilmesinin

Yönetmelik kapsamına giren kurumların sınav kurulu teşkil edememeleri sonucunu doğuracağını ortaya koymaktadır ki, böyle bir sonucun terviç edilemeyeceği açıktır.

Özetle kurumunuzca yürütülen müfettiş yardımcılığı yeterlik sınavında görevlendirilen Sınav Kurulunun ilgili mevzuatın öngördüğü usul ve esaslara uygun olarak teşkil edildiği mütalâa edilmektedir.